Książ, Moszna i Krzyżtopór. Polacy wybrali najpiękniejsze zamki i pałace

W każdej kategorii oddano tysiące głosów. W kategorii otwartej czytelnicy wpisali aż 167 różnych zamków i pałaców.

Najpiękniejszy zamek: Książ przed Malborkiem

Zamek Książ zdobył ponad 20 proc. głosów. Uchodzi za trzeci co do wielkości zamek w Polsce i największy na Dolnym Śląsku. Jego historia sięga końca XIII wieku i czasów Piastów śląskich, a w murach łączą się gotyk, renesans i barok. Najbardziej znanym wnętrzem jest Komnata Maksymiliana.

Od 2018 roku zwiedzający mogą też zejść do ponad kilometrowych podziemi, wydrążonych w czasie II wojny światowej, gdy Niemcy planowali tu jedną z kwater Hitlera. Według legendy po zamku wciąż krąży duch księżnej Daisy, Marii Teresy Hochberg.

Drugie miejsce zajął Malbork, największy na świecie zamek z cegły. Zajmuje ponad 20 ha i składa się z trzech części: Zamku Wysokiego, Średniego i Niskiego. Od 1309 roku mieszkał tu wielki mistrz zakonu krzyżackiego, a zamek miał już wtedy ogrzewanie podłogowe.

Podium w tej kategorii zamyka Wawel. Królewska rezydencja istniała tu co najmniej od XI wieku, a renesansowy pałac ukończono ok. 1540 roku. Największym skarbem są arrasy Zygmunta Augusta, zachowało się ich 136. Tuż za podium znalazły się zamki Czocha, Gołuchów, Niepołomice i Krasiczyn.

Najpiękniejszy pałac: Moszna i jej 99 wież

Pałac w Mosznie, ok. 35 km od Opola, wygląda jak bajkowy zamek. Ma 99 wież i 365 pomieszczeń, łączy kilka stylów architektonicznych i otacza go park o powierzchni 200 ha. Należał do rodu Tiele-Wincklerów i gościł m.in. cesarza Wilhelma II. Przez lata działało tu Centrum Terapii Nerwic. Od listopada do połowy lutego w parku działa Park Światła.

Drugi był zamek w Łańcucie. Wybudował go w latach 1629–1642 Stanisław Lubomirski jako pałac otoczony fortyfikacjami. W XVIII wieku Izabella Lubomirska zamieniła go w okazałą rezydencję z parkiem. Dziś słynie z wozowni z powozami Potockich, oranżerii i storczykarni.

Trzecie miejsce zajął Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim, zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla. Budowa trwała prawie 33 lata, do 1872 roku, i pochłonęła równowartość ok. trzech ton złota. Po wojnie pałac zdewastowano, a w 1946 roku spłonął. Odżył dopiero po 2012 roku, gdy przejęła go gmina.

Najbardziej klimatyczne ruiny: Krzyżtopór

Zamek Krzyżtopór w Ujeździe wzniósł w latach 1621–1644 Krzysztof Ossoliński, wzorując się na włoskiej Caprarolii. To pałac otoczony pięciobocznymi fortyfikacjami bastionowymi. Opowieść o 365 oknach, 52 komnatach i 12 salach, tyle ile dni, tygodni i miesięcy w roku, to najpewniej tylko legenda. Prawdziwa jest natomiast historia upadku: w 1655 roku Szwedzi zajęli zamek podstępem, bez jednego wystrzału, a ok. 1770 roku był już opuszczony. Trwają tam prace konserwatorskie, więc część trasy może być zamknięta.

Na drugim miejscu znalazł się zamek w Czorsztynie, który strzegł kiedyś granicy i drogi z Krakowa do Budy. Ruiny wznoszą się ok. 50 m nad Jeziorem Czorsztyńskim, z widokiem na zamek w Niedzicy i Pieniny.

Trzeci był Ogrodzieniec, położony na najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Kręcono tu m.in. „Janosika”, „Zemstę” i fragmenty teledysku Iron Maiden. Wieczorami organizuje się zwiedzanie z duchami, nawiązujące do legendy o Czarnym Psie.

Ulubiony zamek Polaków: Białystok o włos przed Łańcutem

W kategorii otwartej najwięcej głosów zebrał Pałac Branickich, nazywany „Wersalem Podlasia”. Barokowy kształt nadał mu pod koniec XVII wieku Tylman z Gameren, a największy rozmach Jan Klemens Branicki w XVIII wieku. Odnowione ogrody można oglądać od 2011 roku. Pałac należy dziś do Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku i można go zwiedzać tylko z przewodnikiem, po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej.